Mięsień rzęskowy i akomodacja - mały mięsień, wielka praca

Mięsień rzęskowy to niewielki, ale bardzo ważny mięsień znajdujący się wewnątrz oka. Leży on wokół soczewki oka, tuż za tęczówką (czyli kolorową częścią oka).

Można powiedzieć, że jest to „silniczek” zmieniający kształt soczewki oka, który steruje pracą soczewki. Bez jego prawidłowego działania ostre widzenie na różne odległości byłoby niemożliwe.

To on powoduje, że soczewka w oku spłaszcza się, gdy mięsień jest rozluźniony i uwypukla, gdy on się kurczy. Proces ten nazywamy akomodacją.

Akomodacja to zdolność oka do zmiany ostrości widzenia, tak aby wyraźnie widzieć przedmioty znajdujące się w różnych odległościach.

W uproszczeniu, gdy akomodacja działa prawidłowo:

• czytanie jest komfortowe,

• oczy nie męczą się szybko,

• nie pojawiają się bóle głowy,

• widzenie przedmiotów daleko nie sprawia problemów,
• "przerzucanie" wzroku np. z tablicy na zeszyt przebiega sprawnie, bez zmęczenia.

Długotrwała praca w bliży oznacza:

• czytanie,

• pisanie,

• korzystanie z telefonu,

• tablet, komputer,

• szycie/szydełkowanie/malowanie

• naukę przy zeszycie,

• ogólnie wszystko do ok. 60cm przed twarzą.

Gdy oczy przez długi czas pracują z bliska, mięsień rzęskowy musi pozostawać w ciągłym napięciu, aby utrzymać ostre widzenie na niewielką odległość. Nie ma wtedy szansy na naturalne „rozluźnienie”, jakie pojawia się podczas patrzenia w dal. Z czasem prowadzi to do przeciążenia układu wzrokowego, uczucia zmęczenia oczu, chwilowego zamazywania obrazu, bólu głowy lub pieczenia i szczypania oczu.

U dzieci układ wzrokowy dopiero się rozwija, dlatego skutki przeciążenia mogą być poważniejsze.

Najczęstsze konsekwencje:

• szybkie męczenie się oczu,
• bóle głowy,
• pieczenie i szczypanie oczu,
• trudności z koncentracją,
• rozmazany obraz po dłuższej pracy,
• ryzyko rozwoju krótkowzroczności.

Dziecko często nie powie, że widzi gorzej tylko po prostu odsuwa książkę, mruży oczy lub unika czytania.

Negatywne skutki u dorosłych

U dorosłych długotrwała praca z bliska może prowadzić do:

• uczucia „ciągnięcia” w oczach,
• bólu głowy i okolicy czoła,
• chwilowego zamglenia widzenia,
• suchości oczu,
• szybszego zmęczenia wzroku,
• nasilonych objawów prezbiopii (pogorszenia widzenia z bliska nawet przed 40. rokiem życia).

1. Rób regularne przerwy

Zastosuj prostą zasadę 20-20-20:

• co 20 minut,

• popatrz przez 20 sekund,

• na obiekt oddalony o co najmniej 20 stóp (ok. 6 metrów).

2. Dbaj o odpowiednią odległość

• książka lub zeszyt: ok. 30-40 cm,

• ekran komputera: 50-70 cm,

• telefon nie „pod samym nosem”.

3. Zapewnij dobre oświetlenie

• unikaj czytania w półmroku,

• światło nie powinno razić ani rzucać cieni.

4. Ogranicz nadmiar ekranów u dzieci

• rób przerwy w nauce,

• zachęcaj do zabawy na świeżym powietrzu,

• więcej patrzenia w dal = odpoczynek dla akomodacji.

5. Kontroluj wzrok regularnie

• dzieci: zgodnie z zaleceniami specjalisty,

• dorośli: przynajmniej raz na 1-2 lata,

• odpowiednio dobrane okulary odciążają mięsień rzęskowy.

Do zobaczenia,

Natalia!